Agresywne gimnazjalistki?

Coraz częściej media prezentują pogląd, według którego dziewczęta są bardziej agresywne niż ich koledzy. Tematem zajęli się naukowcy z sopockiego wydziału Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej oraz Pracowni Testów Psychologicznych i Pedagogicznych w Gdańsku.

- Taki stan rzeczy może wynikać ze specyfiki zmian rozwojowych agresywności, które przebiegają w odmienny sposób u obu płci - komentuje Urszula Sajewicz-Radtke, psycholog rozwojowy z sopockiej SWPS. - W okresie dojrzewania stosunkowo więcej dziewcząt niż chłopców zaczyna w sposób nasilony przejawiać zachowania agresywne. U chłopców moment ten ma miejsce już w przedszkolu, dlatego też swoisty rozkwit agresywności dziewcząt w okresie dojrzewania staje się tak zauważalny. Być może agresywność dziewcząt staje się coraz bardziej widoczna i coraz częściej szokuje - nie dlatego, iż częstość zachowań agresywnych wzrosła, ale dlatego, że formy jej przejawiania zmieniły się na bardziej spektakularne - przypuszcza Sajewicz-Radtke.

Nie drażnij lwiątka

Jak donoszą badacze, są jednak takie wymiary agresywności, gdzie dziewczęta faktycznie wiodą prym przed chłopcami. Gimnazjalistki są zdecydowanie bardziej drażliwe niż ich rówieśnicy. Mają większą tendencję do przejawiania negatywnych uczuć przy najmniejszej prowokacji ze strony innych. Większa drażliwość dziewcząt obejmuje takie cechy jak szorstkość, zrzędliwość czy grubiańskość.

Najnowsze badania zadały także kłam stereotypowi, mówiącemu o tym, że dziewczęta są bardziej agresywne werbalnie niż chłopcy.

Brak stosownych badań porównawczych z wcześniejszych lat sprawia, że naukowcy nie są jednak w stanie określić, czy współczesne gimnazjalistki stały się bardziej agresywne niż ich koleżanki kilka, kilkanaście lat temu.

Agresja w każdym z nas

Badacze zwracają uwagę, że każdy człowiek posiada w sobie pewien poziom agresywności. Agresywność sama w sobie jest cechą przystosowawczą. Dzięki niej potrafimy bronić swoich racji i przedzierać się przez dżunglę współczesnej cywilizacji opartej przecież w dużym stopniu o rywalizację. Nie powinny zatem dziwić nas wybuchy agresywności u młodzieży, której nie proponuje się żadnych alternatywnych, akceptowanych społecznie form i sposobów rozładowania gromadzącego się w nich napięcia.

Okres adolescencji (13-18 lat) jest czasem kiedy grupa rówieśnicza pełni najistotniejszą rolę w rozwoju człowieka. W tym czasie młody człowiek zmaga się nie tylko z intensywnymi zmianami biologicznymi, ale również zmianami emocjonalnymi. Sprawę dodatkowo komplikuje specyfika polskiego systemu edukacyjnego, który dzieci przeżywające okres największych zmian wrzuca w zupełnie nowe środowisko.

Grupowa profilaktyka

Nauczyciele pracujący w gimnazjach stawiani są przed niezwykle trudnym zadaniem. Muszą nie tylko przekazywać wiedzę ale również zatroszczyć się o prawidłowy przebieg rozwoju emocjonalno-społecznego młodzieży. Nie można od nich oczekiwać, że bez bardzo intensywnej współpracy domu rodzinnego ucznia oraz wsparcia ze strony specjalistów zajmujących się rozwojem, poradzą sobie z tym trudnym zadaniem.

- Skutecznym działaniem jest prowadzenie grupowych form pracy z młodzieżą, których celem jest profilaktyka zachowań agresywnych. Dzięki nim nauczyciele mogą nauczyć naszych podopiecznych adekwatnych form radzenia sobie ze stresem, napięciem, którego doświadczają w trudnych sytuacjach dnia codziennego - komentuje Magdalena Stępka ze Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej "Tęcza" w Gdańsku.

Jeszcze w tym miesiącu do polskich szkół trafi najnowszy Kwestionariusz Agresywności Młodzieży, który jako pierwsze tego typu narzędzie w Polsce pozwoli szkolnym pedagogom i psychologom na bieżąco monitorować poziom agresywności uczniów i tam gdzie zajdzie taka konieczność podejmować działania zapobiegawcze.