Rodzice przed egzaminem gimnazjalnym

To nie rodzice, oczywiście, zdają egzamin, ale - i to fakt od dawna wiadomy - to właśnie rodzice silnie przeżywają egzamin swoich dzieci. Czują się bowiem zobowiązani do skutecznego pomagania swoim dzieciom w osiągnięciu jak najlepszego wyniku na egzaminie. Jak mogą to zrobić? - Temu poświęcony jest niniejszy tekst.

Znaczenie wyniku egzaminacyjnego

Pytanie tylko z pozoru jest banalne. Bo niby dlaczego egzamin gimnazjalny jest ważny? Przecież nie on decyduje o możliwości dalszego kształcenia, jedynie daje możliwość wyboru szkoły ponadgimnazjalnej według własnego uznania ucznia i rodziców. Nie jest jednak warunkiem kształcenia, jak matura, od której zależy przyjęcie na studia.

Egzamin gimnazjalny jest jednak ważny, mimo że od jego wyniku nie zależy sama możliwość dalszego kształcenia (jak w wypadku matury). Wysoki wynik egzaminu daje jednak możliwość wyboru liceum (czy innej szkoły ponadgimnazjalnej). Szkoły ponadgimnazjalne bowiem ustalają warunki rekrutacji odpowiednio do stopnia swojej atrakcyjności. Najchętniej wybierane licea ustalają bardzo wysokie progi punktowe (a punkty te zależą i od wyniku egzaminu, i od stopni uzyskanych w gimnazjum).

Warto jednak, żeby mądrzy rodzice zawsze rozważali, która szkoła jest najlepsza dla ich dziecka, a nie - która jest najwyżej w rankingu. Nie wszyscy uczniowie bowiem nadają się do rywalizacji o stopnie, jaka ma miejsce w wielu renomowanych liceach. Czasem warto posłać dziecko do szkoły niższej w rankingu - wtedy ono będzie lepiej sobie radzić, a co najważniejsze - będzie miało poczucie sukcesu.

Chcesz poprawić wynik na egzaminie gimnazjalnym? Jeszcze nie jest za późno.

Wysoki wynik egzaminacyjny kształtuje także u ucznia poczucie pewności siebie (przekonanie, że w przyszłej nauce poradzi on sobie z trudnościami), a tym samym pomaga uczniowi stawiać sobie bardziej ambitne cele życiowe. A stawianie sobie ambitniejszych celów (czyli posiadanie wyższych aspiracji) prowadzi do zdobycia lepszego wykształcenia i daje szansę na zrobienie w dzisiejszym świecie kariery.

Dodatkowa nauka jako pomoc przed egzaminem

Dobrze zdany egzamin zależy przede wszystkim od solidnej nauki w czasie wszystkich trzech lat pobytu w gimnazjum. Teraz do egzaminu pozostało niewiele czasu, dlatego mowa tu będzie głównie o formach pomocy doraźnych, możliwych do zastosowania w czasie ostatnich dwóch czy jednego miesiąca przed egzaminem.

Typową formą pomocy rodzicielskiej przed egzaminami jest posłanie dziecka na kurs przygotowawczy albo na korepetycje. Zastanówmy się, czy jest sens stosować te formy pomocy.

W badaniach naukowych prowadzonych w roku 2006 na zlecenie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej przez firmę Pentor, a współfinansowanych przez Europejski Fundusz Społeczny, sprawdzano, w jakim stopniu korzystanie z kursów i korepetycji wpływa na osiągnięcie wyższego wyniku na egzaminie gimnazjalnym.

Z kursów przygotowawczych w roku 2006 korzystało mniej więcej 15 procent gimnazjalistów i byli to najczęściej ci, którym nauka szła dobrze. Z korepetycji korzystało około 40 procent uczniów i jako główny powód pobierania prywatnych lekcji wskazywali oni na chęć podwyższenia wyniku egzaminacyjnego. Tak zadeklarowało 46% pytanych. To prawie połowa wszystkich, a więc bardzo dużo.

Jak widać, tradycyjne korepetycje, zapobiegające powtarzaniu klasy, pomagające w nadrobieniu zaległości, to zaledwie margines. Królują korepetycje charakterystyczne dla egzaminacyjnej rywalizacji. Co interesujące i ważne, badacze ustalili, że korzystanie z kursów lub korepetycji prawie nie wpływa na wynik egzaminu. Owszem, ci uczniowie, którzy mieli problemy z uzyskaniem promocji z jakiegoś przedmiotu (to tradycyjna przyczyna korepetycji), dzięki prywatnym lekcjom poprawili swoje stopnie. Na wynik egzaminu jednak korepetycje prawie nie wpływają.

Podyskutuj na forum: "Jak zachęcić gimnazjalistę do nauki?"

Odpowiedzi na pytanie, dlaczego tak jest i co w takim razie można rekomendować, można udzielić dzięki wiedzy pedagogicznej. Niska skuteczność kursów i korepetycji dla podnoszenia wyniku egzaminu wynika z tego, że są to formy kształcenia prowadzone według tego samego nauczycielskiego stylu, który dominuje na lekcjach. Natomiast kluczem do skutecznego przygotowania ucznia jest restrukturyzacja jego wiedzy, czyli takie jej podanie i przekazanie, które jest odpowiednie do indywidualnych potrzeb i możliwości danego ucznia.

Sposobem umożliwiającym restrukturyzację wiedzy ucznia, czyli rokującym realne wsparcie przygotowań egzaminacyjnych, jest korzystanie z dobrze przygotowanych portali internetowych. Dla przykładu - na stronie zawierającej materiały dla gimnazjalistów (Zdajmy.pl ) korzystający sam według własnych potrzeb i upodobań wybiera sobie tematy, które chce powtórzyć, i zadania, które chce przećwiczyć. Czyli spełniona jest zasada doboru sposobu nauki do własnych możliwości umysłowych i potrzeb.

Obok restrukturyzacji wiedzy ważne jest tak zwane "obycie testowe", typowo doraźny sposób na podniesienie wyniku egzaminacyjnego. Jeżeli uczeń zdaje egzamin i nie zna dobrze jego formy, nie wypraktykował jej, to może wypaść poniżej swoich możliwości. Tak bywa, kiedy stykamy się z czymś nieznanym. Dlatego ważne i potrzebne jest, żeby przed egzaminem przećwiczyć rozwiązywanie arkusza egzaminacyjnego.

Można to robić i na lekcjach (ale nauczyciele mogą na to poświęci tylko niewiele czasu), i podczas korepetycji lub kursów, a także na stronie internetowej. Wyżej wymieniona strona internetowa zawiera wystarczającą liczbę takich "ćwiczebnych" arkuszy egzaminacyjnych. Za ćwiczeniem "obycia testowego" na lekcjach przemawia możliwość zapytania w każdej chwili nauczyciela, za korzystaniem z portali internetowych - taniość i dostępność (możliwość pracowania w wybranej porze dnia).

Motywowanie (zachęcanie) dzieci jako pomoc przed egzaminem

Wyżej opisane formy pomagania naszym dzieciom w przygotowaniu do egzaminu tylko wtedy przyniosą oczekiwany efekt, kiedy nasze dziecko będzie dobrze zmotywowane do uczenia się (to warunek pierwszy i podstawowy) oraz będzie umiało sobie zorganizować naukę. Jak chodzi o organizowanie nauki, pomoc rodziców polegać może na pilnowaniu kilku podstawowych zasad:

1. uczenie się musi być systematyczne, ale w porcjach nieprzeciążających ucznia, z zachowaniem przerw na odpoczynek; można przyjąć, że dodatkowa praca poza zajęciami szkolnymi to najwyżej cztery godziny dziennie, z przerwą kwadrans co godzina;