Czy nauka języków musi być tak bardzo droga?

Języki obce stanowią dziś kluczowy element edukacji. Jednak tylko nieliczni ograniczają się do obowiązkowych zajęć w szkole. Wiele osób korzysta jednocześnie z kosztownych korepetycji albo specjalnych kursów, przez co nauka języków okazuje się zaskakująco kosztowna.

Edukacja językowa w polskich szkołach ma ogromny wpływ na poziom kompetencji młodzieży. Znajomość języków obcych, może w dużym stopniu zdecydować o losie ucznia na rynku pracy, zwiększyć potencjał jego kariery zawodowej oraz sprzyjać międzynarodowym kontaktom. Bardzo dużo zależy tu więc od kondycji polskiej oświaty.

Niewydolny system

W ocenie polskiego szkolnictwa szczególne znaczenie mają dwa czynniki. Pierwszym jest ilość czasu przewidziana na naukę języków obcych, a drugim skuteczność dydaktyczna nauczycieli. Prezentują oni zróżnicowany poziom kwalifikacji nawet w obrębie jednej placówki, a tym bardziej w wymiarze ogólnokrajowym. Bez względu na efekty pracy lektorów, dzieci i młodzież tłumnie sięgają po korepetycje, a uczniowie ograniczający się tylko do lekcji w szkole stanowią mniejszość.

Od września 2008 roku, język obcy stał się przedmiotem obowiązkowym od pierwszej klasy podstawówki, a rok później wszedł w życie obowiązek nauki dwóch języków obcych w gimnazjum. Najczęściej jest to kontynuacja angielskiego i rozpoczęcie od podstaw niemieckiego. Potwierdzają to dane przygotowane przez GUS, wg których w latach 2005-2010 język angielski był obowiązkowy w 86,2% polskich szkół, język niemiecki w co trzeciej szkole, a rosyjski i francuski odpowiednio w 4,5% i 2,7% szkół. Większa liczba godzin lekcyjnych nie sprawia jednak, że uczeń nie musi sięgać po dodatkowe, płatne zajęcia.

Ile wydajemy na korepetycje?

Badanie przeprowadzane przez agencję edukacyjną Language Abroad wykazało, że 68% polskich uczniów ocenia naukę języka obcego w programie szkolnym za niewystarczającą. Prawie co trzeci gimnazjalista i licealista za główny problem podawał brak konwersacji, a 27% wskazało na potrzebę pracy w mniejszych grupach. W ankiecie wzięło udział 1000 osób, z czego 21% przyznało, że korzysta z usług prywatnego korepetytora. Nauka w takiej formie to przeważnie koszt ok. 80zł za 1h. Młodsi chętnie korzystają z lekcji u studentów albo nawet u licealistów, ich stawki są z reguły 2-3 razy mniejsze, choć nigdy nie jest to inwestycja gwarantująca dobre efekty.

Tegoroczny raport Komisji Europejskiej pokazuje, że w 10% przypadków korepetycje odbywają się u nauczyciela z klasy ucznia, w 8% jest to nauczyciel z tej samej szkoły, a w 31% dodatkowo uczy osoba pracująca w innej szkole. Statystyki te skłaniają do wniosku, że istnieje bardzo duże zapotrzebowanie na indywidualne zajęcia. W środowisku szkolnym nauczyciel nie może poświęcić odpowiedniej uwagi każdemu z osobna, a wiadomo, że każdy uczeń musi skupić się na nieco innych płaszczyznach kształcenia, np. konwersacji lub zasadach gramatyki. 

Jeśli więc niezbędne są dodatkowe wydatki na naukę, to o jakich kwotach mówimy? Wspomniane korepetycje indywidualne u doświadczonego lektora to przykładowy koszt 600zł m/c, zakładając 2h lekcji tygodniowo. Za podobną kwotę można sprawić sobie cały semestr nauki w szkole językowej, które proponują coraz atrakcyjniejsze oferty.

Nie warto poświęcać czasu i pieniędzy dla szkoły, która nie zapewnia nauki w małych, kilkuosobowych grupach - ocenia Piotr Witkowski z warszawskiej szkoły EnglishForYou - Nauka pod okiem native speakera oraz warunki umożliwiające spotykanie się po zajęciach, aby podyskutować w obcym języku, np. w specjalnej kafejce, to również istotne czynniki. Dzięki nim, rezultaty przychodzą szybciej i wydaje się mniej, szczególnie w porównaniu z drogimi korepetycjami.

Chcemy się uczyć, ale taniej

Badania dostępne na stronie Eurostatu pokazują, że wśród powodów utrudniających naukę języków obcych wskazujemy przyczyny ekonomiczne, to znaczy aż 42% z nas ocenia ją za zbyt kosztowną. Jesteśmy pod tym względem liderami w Europie, kolejne miejsca zajmuje Słowacja - 38% oraz Litwa - 36%. Jednocześnie podchodzimy z największym entuzjazmem do pomysłu darmowej nauki języków obcych - 40% respondentów z Polski oceniło bardzo pozytywnie taką formę edukacji, kolejny był Cypr i Estonia z 38%.

Eurostat przeprowadził również badanie, jak europejskie państwa oceniają koncepcję, wg której Europejczyk powinien posługiwać się dwoma językami obcymi oprócz ojczystego. Najwięcej ankietowanych uznało ten model za właściwy w naszym kraju - aż 75%, wyprzedziliśmy Grecję z wynikiem 74% oraz Litwę - 69%. Co ciekawe, najbardziej sceptyczni byli m.in. Szwedzi (27%), Słowacy (30%) i Francuzi (31%).

Świetnie rozumiemy znaczenie znajomości języków obcych i jesteśmy do nich pozytywnie nastawieni, wciąż jednak koszt wykształcenia na wysokim poziomie okazuje się dla nas kłopotliwy - komentuje Piotr Witkowski.

Oszczędzaj na nauce języka

Siłą rzeczy, im szybciej osiągniemy oczekiwane efekty, tym mniej wydamy na kursy, podręczniki itp. Pierwszym sposobem oszczędzania jest więc konsekwencja i determinacja w nauce. Konieczność skorzystania z korepetycji często jest wynikiem lenistwa na lekcjach w szkole.

Wiele zależy od naszego podejścia do edukacji. Oszczędni nie powinni poprzestawać na zajęciach z lektorem lub korepetytorem, warto uczyć się samodzielnie, nie generując przy tym żadnych kosztów. Jak to robić? Oto kilka sprawdzonych sposobów darmowej i skutecznej nauki, które proponuje warszawska szkoła EnglishForYou:

Próbuj tłumaczyć - na początek wystarczy translacja kilku zdań z angielskiego na polski, warto jednak robić to codziennie, poświęcając nawet zaledwie parę minut. Następnie, efekty swoich tłumaczeń należy przełożyć ponownie na angielski. W ten sposób, łatwo można porównać efekt z wersją pierwotną. Jest to przyjemna nauka, która wykonywana regularnie gwarantuje dobre rezultaty.

Czytaj po angielsku - warto wybrać ciekawą anglojęzyczną lekturę napisaną stosunkowo prostym językiem i czytać! Jest to świetna okazja do poszerzenia słownictwa (warto czytając mieć pod ręką słownik) i szybkiego oswojenia się z językiem.

Korzystaj ze słownika - przejrzenie w skupieniu chociaż 1 strony słownika to dobra metoda na poszerzenie słownictwa. Nawet jeśli zapamiętamy tylko mniejszą część słów, nasza wiedza rośnie, sprawdza się to szczególnie w przypadku wzrokowców. Naturalnie, nie ma mowy o powodzeniu bez zachowania konsekwencji w czytaniu!