Czytanie - poradnik

Za zadania sprawdzające umiejętności w zakresie czytania można było na ubiegłorocznym sprawdzianie szóstoklasisty otrzymać dziesięć punktów. To pokaźna liczba, tym bardziej warto więc przyjrzeć się tej części testu.

W przypadku rozwiązywania takich zadań bardzo ważne jest uważne przeczytanie tekstu. Jeśli tylko czas ci na to pozwala, nie zaznaczaj odpowiedzi pochopnie po jednorazowej lekturze.

Ponieważ wszystkie zadania z zakresu czytania są zadaniami zamkniętymi - wybierasz w nich jedną z czterech odpowiedzi - w przypadku wątpliwości zawsze możesz najpierw wyeliminować odpowiedzi, które na pewno nie są poprawne, a potem zastanowić się nad pozostałymi.

Powodzenia!

Tekst do zadań od 1. do 3.

Słońce jest gwiazdą, która świeci już od kilku miliardów lat. To właśnie ono zapewnia znośne do życia temperatury na naszej planecie. Jego ciepło sprawia, że wody oceanów parują, by potem przerodzić się w życiodajne deszcze. Dzięki promieniom słonecznym rośliny mogą rosnąć i zaopatrywać nas w pokarm. Jednym słowem - bez Słońca życie na Ziemi nie byłoby możliwe. Nie trzeba się jednak martwić, że zgaśnie. Będzie świecić jeszcze przez kolejne miliardy lat.

Od najdawniejszych czasów Słońce było przez ludzi obserwowane, wykorzystywane

do określania czasu, a nawet czczone jako bóstwo. Prastare miejsca kultu, kamienne kręgi, budowano najczęściej tak, by miały związek ze wschodem lub zachodem Słońca na początku wiosny lub lata. Najbardziej znanym spośród zachowanych do dziś jest potężny krąg Stonehenge w Anglii, zbudowany kilka tysięcy lat temu. Niektórzy uczeni uważają, że mógł służyć do przewidywania zaćmień Słońca.

Zaćmienie Słońca jest niezwykłym zjawiskiem. Powstaje, gdy Księżyc znajdzie się między Słońcem a Ziemią. Słońce zostaje wtedy zasłonięte przez Księżyc, którego cień pada na Ziemię. Podczas całkowitego zaćmienia Księżyc zupełnie zasłania tarczę słoneczną. Wtedy w ciągu dnia, na krótki czas, zapada ciemność, spada temperatura, a rośliny i zwierzęta reagują tak, jakby zbliżała się noc. W tym samym miejscu na Ziemi zjawisko całkowitego zaćmienia Słońca można obserwować przeciętnie tylko raz na kilkaset lat. Częściej występują zaćmienia, podczas których Księżyc nie zasłania tarczy słonecznej całkowicie. Nazywamy je częściowymi zaćmieniami Słońca.

Na podstawie: E. Übelacker, Słońce, Wrocław 1992.

ZADANIE 1. (0-1) Słońce jest ważne dla Ziemi, ponieważ

A. istnieje już od miliardów lat.

B. dostarcza ciepła i światła.

C. było kiedyś obiektem kultu.

D. można je obserwować.

Co sprawdzało to zadanie?

Czytanie - przetwarzanie informacji zawartych w tekście popularnonaukowym.

Jak należało je rozwiązać?

Trzeba było znaleźć potrzebne do rozwiązania zadania informacje i wyciągnąć z nich prawidłowe wnioski. Informacje te zawarte są w kilku zdaniach pierwszego akapitu: To właśnie ono zapewnia znośne do życia temperatury na naszej planecie. Jego ciepło sprawia, że wody oceanów parują, by potem przerodzić się w życiodajne deszcze. Dzięki promieniom słonecznym rośliny mogą rosnąć i zaopatrywać nas w pokarm. Jednym słowem - bez Słońca życie na Ziemi nie byłoby możliwe.

ZADANIE 2. (0-1) Które zjawiska występują najrzadziej?

A. Całkowite zaćmienia Słońca.