Gimnazjum, czyli nowe życie dziecka

Dziecko rozpoczynające naukę w gimnazjum rozpoczyna również nowy, niezwykle burzliwy okres w swoim życiu - okres dojrzewania. Ten barwny czas obfituje w liczne zmiany - od fizycznych poczynając na emocjonalnych zaś kończąc. Bardzo dużą rolę w życiu nastolatka odgrywa wówczas grupa rówieśnicza, która stanowi dla młodego gimnazjalisty swego rodzaju punkt odniesienia. Rówieśnicy stają się wzorem tego jak żyć i jak budować sobie relacje z dorosłymi.

Gimnazjum to nie tylko nowe wyzwania edukacyjne - nowe przedmioty, trudniejszy zakres materiału, ale też czas kształtowania się osobowości, tożsamości, budowania nowych jakościowo więzi z rówieśnikami.

Bądź ze mną i zostaw mnie w spokoju

Lata spędzone w gimnazjum to czas rozwijania samodzielności zarówno w działaniu jak i myśleniu młodego człowieka. Wtedy kształtuje się światopogląd, krystalizują się jego przekonania. Zadaniem rodzica jest towarzyszenie młodemu człowiekowi w tej drodze kształtowania dojrzałej osobowości. Niezwykle ważne jest wprowadzenie czegoś, co można by nazwać rozumną swobodą. Musimy dać dziecku możliwość podejmowania samodzielnych decyzji (np. wybór zajęć dodatkowych, hobby, sposób spędzania wolnego czasu) przy zachowaniu zdroworozsądkowej czujności. Wbrew pozorom nastolatki potrzebują jasnych i konkretnych zasad. Gdy ich brakuje młody człowiek czuje się zagubiony.

Nie dajmy się zwariować egzaminom

Czy tego chcemy, czy nie nasz gimnazjalista już pierwszego września w nowej szkole usłyszy: "Czas wziąć się do roboty - bo za dwa i pół roku egzamin gimnazjalny!". I choć faktycznie przygotowanie młodego człowieka do egzaminów zewnętrznych jest ważne, to czas nauki w gimnazjum powinien być również okresem poszukiwania i odkrywania swoich mocnych stron, zainteresowań, predyspozycji zawodowych. Należy dać dziecku możliwość sprawdzenia się w wielu dziedzinach, sprawdzenia swoich sił na różnych polach. Gimnazjum to też poligon, na którym uczymy się funkcjonowania w społeczeństwie. To miejsce i czas nawiązywania nowych kontaktów i budowania trwałych relacji koleżeństwa i przyjaźni. To w końcu również czas pierwszych porażek, stresu egzaminacyjnego - czyli okazja do wykształcenia metod radzenia sobie w sytuacjach trudnych.

Bieg bez dopalaczy

Okres adolescencji to czas gdzie wpływ grupy rówieśniczej na zachowanie i poglądy młodego człowieka jest najsilniejszy. To właśnie w tym czasie młodzież bardzo często po raz pierwszy sięga po papierosa, alkohol, czy coraz popularniejsze ostatnimi czasy dopalacze. Pamiętajmy, że straszeniem i groźbami nie zdziałamy zbyt wiele. Szczera rozmowa i rzetelna informacja na temat skutków działania poszczególnych używek jeszcze zanim dziecko po nie sięgnie, bywa zdecydowanie bardziej skuteczna. W tym kontekście zadbajmy również o rozwijanie takich cech u naszego dziecka jak świadomość swojej wartości, asertywność i samoświadomość.

Zakochałem się

Okres nauki w gimnazjum to również czas pierwszych zauroczeń i młodzieńczych miłości. Rozmowa o tym skąd się biorą dzieci z pewnością odbyła się już jakiś czas temu - nie znaczy to jednak, że temat został wyczerpany. Warto rozmawiać z nastolatkiem o zmianach jakie zachodzą w jego organizmie, o tym czego doświadcza teraz a czego doświadczy już niebawem. Nie wolno nam ironizować i wyśmiewać pierwszych zauroczeń i miłości. Warto dzielić się z dzieckiem swoimi wspomnieniami z własnej młodości pokazując mu jak ważną rolę w tworzeniu relacji między dwojgiem ludzi odgrywają emocje, obopólny szacunek i zaufanie.

* Urszula Sajewicz-Radtke specjalizuje się w psychologii wspomagania rozwoju, specjalistycznej diagnozie psychologicznej, psychologii edukacji oraz systemowej terapii rodzin. jest certyfikowanym terapeutą metody wspomagania rozwoju poznawczego Instrumental Enrichment. Wykłada w sopockim wydziale Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, pracuje w Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej "Tęcza" w Gdańsku.