Jak dobrze znosić krytykę?

Wszyscy jesteśmy krytykowani i oceniani od najmłodszych lat. Początkowo przede wszystkim przez rodziców. Kiedy dorastamy, krytykują nas w szkole i na studiach. W dorosłym już życiu słowa krytyki słyszymy od partnera, przyjaciół, znajomych i w pracy. Nikt z nas tego nie lubi, a wielu nie potrafi poradzić sobie z krytyką. Czy są jakieś sposoby na tego, który krytykuje i na to, co mówi?

Anna Szczechowiak

Być może słyszałeś już niejednokrotnie w szkole, że jesteś nieprzygotowany, chociaż się uczyłeś, na imieninach u cioci, że zachowałeś się nieodpowiednio, że osoba z którą się spotykasz w ogóle do Ciebie nie pasuje lub, że ubranie, które nosisz dawno wyszło z mody i wyglądasz w nim koszmarnie. Krytykować potrafi każdy, natomiast nie każdego stać na konstruktywną krytykę. Często także osoba będąca krytykowaną, zupełnie nie wie, jak zachować się w tej przykrej dla niej sytuacji. A najczęściej reaguje w nieodpowiedni sposób.

Dlaczego krytyka boli?

Jedną z ważniejszych potrzeb człowieka jest poczucie akceptacji i tego, że potrafimy spełnić oczekiwania innych, zwłaszcza osób nam najbliższych. To właśnie ocena innych jest dla nas bardzo ważna, niemniej jednak także we własnych oczach chcemy uchodzić za osoby pozytywne. Prawdą jest również, że żadna krytyka nie boli nas tak, jak ta pochodząca z ust osoby, na której nam zależy, którą szanujemy, z której zdaniem się liczymy. Tym bardziej, jeśli owa krytyka dotyczy ważnych dla nas dziedzin życia. Słowa, jakie słyszymy od naszych rodziców, chłopaka, dziewczyny ranią nas najbardziej i odbieramy je jako odrzucenie.

Zdaj bez plątania języka , tzn. jak zamaskować swój niedostatek wiedzy

Reakcje na krytykę

Krytyka to analiza i ocena dobrych oraz złych stron z punktu widzenia określonych wartości (np. etycznych, naukowych) i założonych celów. Przeważnie na krytykę reagujemy tak samo jak w dzieciństwie, czyli obrażamy się i sami przystępujemy do kontrataku. Agresja nie poprawia jednak sytuacji. Często nasza reakcja jest zupełnie odwrotna, mianowicie wycofujemy się i ulegamy krytyce. Wtedy przepraszamy, próbujemy na wszelkie możliwe sposoby się usprawiedliwić i przyjmujemy rolę "ofiary". Szukamy także winy w sobie i dochodzimy do wniosku, że faktycznie "do niczego się nie nadajemy". Niektórzy nie dają po sobie poznać, że czyjeś słowa ich zabolały i tłumią w sobie emocje.

Sposób na krytykę i krytyka

Jak zatem radzić sobie w sytuacji gdy ktoś nas skrytykuje? Kluczem do osiągnięcia sukcesu jest asertywność, na którą składają się następujące czynniki:

- Po pierwsze - nie usprawiedliwiaj się, nie reaguj agresją i nie chowaj głowy w piasek. To, co usłyszałeś nie jest jedyną, niepodważalną prawdą, a jedynie subiektywną opinią, jedną z wielu. To, jak się czujesz i w jaki sposób o sobie myślisz, zależy tylko od Ciebie.

- Po drugie - uświadom sobie, że masz prawo do popełniania błędów, i że nie musisz być doskonały. Masz prawo do własnych decyzji i wyborów, do godności osobistej, obrony własnej osoby i domagania się szacunku ze strony innych.

- Po trzecie - wiedz, że inni ludzie także mają prawo do własnych poglądów, przekonań i mówienia o tym, co uważają za słuszne, nawet jeśli nie jest to zgodne z tym, co my sądzimy.

- Po czwarte - odpowiedz sobie na pytanie, czy zgadzasz się z wyrażoną przez kogoś opinią. Jeżeli tak, to powiedz : "Zgadzam się z Tobą", "Też tak to oceniam". W ten sposób pokażesz krytykantowi, że oboje macie rację, a tym samym spowodujesz, że zabierzesz mu z ręki dalsze argumenty i rozładujesz napięcie.

Jak nie załamać się po oblanym egzaminie.

Jeśli nie zgadzasz się z czyimiś słowami, zaakcentuj, że ty uważasz inaczej, ale nie podważaj prawa osoby krytykującej do posiadania swego zdania. W końcu ile osób tyle racji. Nie przekonuj go do swojego punktu widzenia, odnoś się do niego z życzliwością i szacunkiem. Mów tylko o faktach, czyli o tym, czego dotyczyła krytyka. Używaj sformułowań typu: "Mam odmienne zdanie", "Oceniam siebie inaczej", wyrażaj jasno swoje uczucia i emocje: "Jest mi przykro, że tak uważasz", "Twoja ocena jest dla mnie krzywdząca".

- Po piąte - zwracając się do krytykanta nie oceniaj go i tego, co mówi, opowiadaj tylko o swoich uczuciach, używaj formy: "ja", np. "ja uważam", "moim zdaniem" zamiast: "To Ty uważasz, że ", "Ty nie masz racji".



Czytaj także:

Jak zaplanować swoją karierę

Savoir vivre na wakacjach

Jak najlepiej wykorzystać wakacje