Szkołę językową wybieraj rozsądnie

Wraz z rozpoczynającym się rokiem szkolnym ruszyły kampanie promocyjne szkół językowych. Jak z gąszczu możliwości wybrać tę, która spełni nasze oczekiwania?

O pomoc poprosiliśmy dr Przemysława Krakowiana, metodyka języka angielskiego, pracownika Katedry Języka Angielskiego i Językoznawstwa Stosowanego Instytutu Anglistyki Uniwersytetu Łódzkiego.

Patrycja Kruczkowska: Czym kierować się przy wyborze szkoły językowej?

dr Przemysław Krakowian: Istnieje co najmniej kilka kryteriów, które mogą pomóc w wyborze szkoły. Trudno jednocześnie przesądzać, który z nich jest najważniejszy. Obecnie wiele osób kieruje się kryterium ekonomicznym, czyli najprościej: ceną kursu, choć uwarunkowanie to nie przekłada się jednoznacznie na jakość szkoły. Niestety, ani najniższa ani, najwyższa kwota za zajęcia nie oznacza automatycznie słabej lub dobrej szkoły. Wiele szkół prowadzi dyskretne badania rynku, aby ich ceny nie różniły się zasadniczo od oferty konkurencji. Kryterium obiektywnym, pozwalającym ocenić jakość świadczonych usług, bo przecież nauczanie języka przez szkoły jest formą usługi edukacyjnej, są formy certyfikacji. Mogą pochodzić one ze strony kuratorium oświaty, gdzie szkoły językowe rejestrują takie usługi na mocy ustawy, albo ze strony niezależnej organizacji, której certyfikat pozwala nam przypuszczać, że szkoła spełnia wymogi dotyczące wykwalifikowanej kadry, sposobu prowadzenia zajęć czy choćby warunków lokalowych, w jakich odbywają się zajęcia. Polskie Stowarzyszenie na rzecz Jakości w Nauczaniu Języków Obcych (PASE) jest obok kuratoriów oświaty instytucją, o której opinię warto pytać. Jednak kryterium chyba najczęściej stosowanym przez wybierających szkoły jest ustna rekomendacja.

Czy warto skusić się na nowinki w nauczaniu języków lub autorskie metody oferowane przez szkoły?

- Nie wszystkie nowinki w nauczaniu mają jednakowe znaczenie dla osiągnięcia sukcesu. Niektóre z nich to tylko próba zwrócenia uwagi klienta na szkołę i trzeba je rozpatrywać w kategoriach chwytu marketingowego. Jednak te propozycje, które na przykład pozwalają uczniom na autonomię i zapewniają kontakt z językiem poza zajęciami klasowymi, takie jak choćby szeroko pojęte technologie mobilne i wirtualne środowiska uczenia się (np. platformy Moodle), warte są naszej uwagi. Szkoła, która daje uczniom dostęp do materiałów, aktywności językowych oraz umożliwia kontakt i interakcję z innymi uczniami na stworzonych przez siebie internetowych forach dostępnych uczniom w godzinach pozalekcyjnych, to szkoła, dzięki której uczniowie mogą rozwijać się językowo. Oczywiście, nie każdy uczeń jest zainteresowany taką formą pracy, ale potencjalnie jest to opcja dostępna dla każdego i o każdej porze.

Czy istnieje sprawdzona metoda nauczania języków obcych?

- Sprawdzona metoda nauczania to taka, która z perspektywy szkoły i ucznia konsekwentnie przynosi oczekiwane rezultaty. Szeroko stosowana metoda komunikacyjna, w różnych swoich odmianach, dominuje na językowym rynku edukacyjnym od lat i będzie się utrzymywać. Z perspektywy ucznia istotne jest natomiast, czy poza wyborem konkretnej metody szkoła dba o stworzenie mechanizmów, dzięki którym uczeń czuje się otoczony opieką i nadzorem oraz systematycznie pracuje. Mowa tu o mechanizmach uzyskiwania informacji na temat własnych postępów, sukcesów, jak również pomocy w zniwelowaniu braków pojawiających się w tym procesie. Regularne ocenianie, pełna informacja na temat postępów dostępna dla ucznia lub jego rodziców, kontakt z nauczycielem w formie konsultacji indywidualnych i dostęp do biblioteki materiałów do pracy własnej -wszystko to równolegle do podręcznika i programu nauczania pozwala przypuszczać, iż metoda nauczania w szkole językowej będzie przynosić pożądane efekty.

Czy ważna jest wielkość grup?

- Wielkość grup jest istotnym czynnikiem w procesie nauczania i uczenia się. Jednak trudno jest podać jednoznaczny wzór na liczebność grupy. Gdy słuchaczy jest za mało, mogą paradoksalnie pojawić się problemy zarówno dla nauczyciela, któremu trudniej będzie zaplanować i przeprowadzić pewne aktywności grupowe, jak i dla uczniów, którzy z konieczności zmuszeni będą do pracy w powtarzających się konfiguracjach uczniowskich. Zbyt duża liczebność może natomiast skutkować problemami organizacyjnymi i logistycznymi w prowadzeniu zajęć. Przyjęło się, że liczebność grup 12 do 14 osób stanowi liczbę optymalną zarówno z punku widzenia uczniów, jak i nauczyciela.

Co powinna zawierać cena kursu?

- Poza ceną samych zajęć nie powinniśmy dopłacać do materiałów dodatkowych oraz wszelkich innych aktywności przewidzianych programem nauczania. Często szkoły, starając się zachęcić uczniów do wyboru ich placówki, oferują podręcznik jako integralną część ceny kursu. Nie oznacza to jednak, że podręcznik jest w rzeczywistości za darmo - jego cena została w tej lub innej formie dodana do ceny samego kursu. Z punktu widzenia ucznia i jego rodzica jest to rozwiązanie wygodne.

Czy powinniśmy przywiązywać wagę do wstępnych testów kwalifikacyjnych?

- Wstępne testy kwalifikacyjne są ogromnie istotne zarówno z punktu widzenia ucznia, jak i szkoły. Pozwalają uplasować ucznia we właściwej dla niego grupie. Każdy przyswaja materiał językowy z właściwą dla siebie prędkością. Przerwy w nauce spowodowane absencją w czasie roku szkolnego, przerwa wakacyjna, naturalny dla umysłu ludzkiego proces zapominania - wszystko to powoduje, że osoba pragnąca podjąć naukę powinna poddać się takiemu testowi, aby podjąć naukę na właściwym poziomie nauczania. Testy kwalifikacyjne powinny składać się zarówno z części pisemnej, jak również z rozmowy w języku obcym, tak aby oceniający mógł możliwie szeroko ocenić umiejętności ucznia.

Czy uczący w szkole językowej nauczyciele powinni mieć jakieś szczególne uprawnienia?

- Posiadanie przez szkołę certyfikatów daje uczniowi gwarancję, że szkoła spełnia lub spełniała w momencie certyfikowania pewne minimalne wymogi dotyczące warunków, w jakich odbywać się będą zajęcia, liczebności grup, sposobu prowadzenia zajęć i organizacji wewnętrznej szkoły, kwalifikacji nauczycieli. Pamiętać jednak trzeba, że brak takiego certyfikatu nie przesądza automatycznie o tym, iż szkoła nie spełnia wspomnianych kryteriów. Istnieje z pewnością spora liczba szkół, które o takie certyfikaty nie ubiegają się, choćby z powodu krótkiego okresu funkcjonowania, małego zakresu działania i lokalnego charakteru. Mimo to nauka może przynosić oczekiwane rezultaty i stanowić radość dla ucznia. Coraz większa liczba szkół, świadoma realiów rynku edukacyjnego, stara się pozyskać takie certyfikaty.

Czy wierzyć rankingom?

- Rankingi są zestawieniami szkół, które najczęściej powstają w oparciu o informacje dobrowolnie nadesłane przez szkoły w odpowiedzi na listę pytań dotyczącą istotnych z punktu widzenia konstruującego ankietę kryteriów. Dane te najczęściej nie są weryfikowane przez twórców rankingu, choć można przypuszczać, że szkoły starają się udzielić możliwie prawdziwych informacji na swój temat. O tym, które miejsce szkoła zajmuje w rankingu, decyduje również sposób konstrukcji ankiety i waga poszczególnych kryteriów, które zawsze mają charakter uznaniowy. Nie ma ponadto gwarancji, że wszystkie szkoły objęte zostały takim rankingiem, co może powodować powstawanie fałszywego obrazu rynku edukacyjnego. Często pozycja szkół różni się w rankingu, mimo że oferują zbliżoną jakość usług edukacyjnych. Oczywiście z punktu widzenia ucznia, podejmującego decyzję o wyborze szkoły, rankingi stanowią nieoceniony punkt wyjścia. Nie powinny jednak być traktowane jako jedyne i ostateczne kryterium wyboru.

Czy szkoła powinna przedstawić nam szczegółowy program kursu?

- Szkoła powinna posiadać szczegółowy program kursu i nie ograniczać dostępu do niego. Dla większości uczniów jednak taki program jest mało czytelny. Lepiej zatem, gdy szkoła informuje o tym, co jest przedmiotem nauczania, odnosząc zawartość swoich kursów do istniejących dokumentów edukacyjnych opisujących język i umiejętności językowe - takich jak CEFR(Common European Framework for Languages - europejski system opisu kształcenia językowego) z jego poziomami od A1 do C2. Stanowią one dla wielu uczniów i ich rodziców coraz bardziej czytelny punkt odniesienia. Inne systemy certyfikacji językowej to choćby popularne w naszym kraju egzaminy ESOL Uniwersytetu w Cambridge, poczynając od PET, poprzez FCE, na CAE i CPE kończąc.

Czy możliwe jest spełnienie obietnic typu: "będziesz mówił po miesiącu"?

- Mimo bardzo sugestywnych reklam - nie da się spełnić takiej obietnicy, jeżeli przez "mówić" rozumiemy spontaniczną komunikację na bliżej nieokreślony temat z innym użytkownikiem języka. Jeśli natomiast przyjmiemy nieco ostrożniejszą definicję komunikacji, takiej, gdzie temat, zakres i okoliczności komunikacji są jasno sprecyzowane i prototypowe, można takiej rękojmi udzielić. Po miesiącu nauki możemy przeprowadzić nieskomplikowaną rozmowę na temat nam znany, dotyczący nas i naszego życia codziennego. Po miesiącu nauki możemy zapytać o drogę, dokonać zakupów i udzielić nieskomplikowanych wyjaśnień najczęściej osobie, dla której język, jakiego się uczymy, nie jest językiem ojczystym. Nie będziemy natomiast konwersować na temat sztuki, polityki ani filozofii, co sugerują szkoły.

Czy szkoła powinna sprawdzać postępy uczniów?

- Każda szkoła językowa powinna regularnie kontrolować wyniki uczniów w formie bieżących krótkich testów, oceniających przyswojenie drobnych partii materiału (niekoniecznie w formie pisemnej). Ważne są także większe testy, czy to na koniec działu podręcznika, czy na koniec trymetru lub semestru.

Jak uczestnik kursu może ocenić jakość nauczania języka?

- Jeżeli uczestniczymy w zajęciach, które są ciekawe, stymulujące i różnorodne, oraz jeśli jesteśmy świadomi naszych sukcesów i porażek (dzięki takim działaniom nauczyciela, jak systematyczne ocenianie postępów w nauce, dostępność nauczyciela na konsultacjach pozalekcyjnych), możemy przypuszczać, że wybraliśmy właściwą szkołę. Nauka języka to nie nauka o obcym języku. Jeśli zatem uczniowie mają okazję posługiwać się językiem w klasie - w formie mówionej lub pisanej - prawdopodobnie w przyszłości będą umieli z tego skorzystać w prawdziwych sytuacjach komunikacyjnych. Jeżeli szkoła zapewnia nam dostęp do biblioteki, materiałów dodatkowych i organizuje formy nauczania pozwalające na autonomię uczniowską, proces przyswajania obcego języka jest bardziej dynamiczny i rokuje szansę na większe sukcesy.





Podręczniki i lektury - kup i sprzedaj korzystając z naszych darmowych ogłoszeń.